Modyfikowano: 2016-05-07

Jan F. Jacko

 

 

METODOLOGIA I METODYKA PISANIA PRAC

 

Cele - Metody - Odnośniki do literaturyStruktura tekstu

 

Tu jest trochę rad dotyczących konwencji i dobrych praktyk, które nie są dogmatami. W razie wątpliwości, należy kierować się zdrowym rozsądkiem.

 

Ogólne zasady

-       http://jacko.econ.uj.edu.pl/Start/ZasadyPisaniaPrac.htm

-       http://web.archive.org/web/20121211204156/

-       http://www.inibi.umk.pl/~krys/tutorial.pdf

-       http://www.google.com.pr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=15&cad=rja&uact=8&ved=0CDIQFjAEOAo&url=http%3A%2F%2Fbg.szczecin.pl%2Fpliki%2Fporadnik_dla_studentow.pdf&ei=wHCCVMnvCePasAT2moGYCw&usg=AFQjCNFxRkCyJ66oB9Ivdv0w1gH4nd2DrQ&bvm=bv.80642063,d.cWc

  

NAUKOWE CELE PRACY

CO MA BYĆ OSIĄGNIĘTE?

-       W pracy zaliczeniowej, licencjackiej, magisterskiej wystarczy dobrze referować czyjeś poglądy; w pracy doktorskiej trzeba dodać coś nowego do zastanego stanu wiedzy

-       Praca musi mieć naukowy cel (patrz niżej)

-       Cele n. określa się w kontekście naukowego problemu (patrz niżej)

-       Celem pracy jest rozwiązanie problemu, który pragniesz rozwiązać. Można go wyrazić pytaniem, pytaniami, tezą, hipotezą.

-       Proszę zwrócić uwagę na to, że nie tylko sprawdzanie hipotez lub dowodzenie tez może być celem pracy naukowej. Praca może mieć np. cele analityczne, takie, jak

- analiza i przedstawienie stanu badań w jakiejś sprawie w oparciu o literaturę przedmiotu (trzeba tylko pokazać, że takiej analizy jeszcze nie przeprowadzono),

- doprecyzowanie jakiegoś ważnego pojęcia lub odróżnienia w danym kontekście,

- ustalanie i precyzowanie pojęć naukowych i wyprowadzanie z nich implikacji (trzeba tylko wpierw pokazać, że nie jest dość precyzyjne),

- przedstawienie czyjejś koncepcji (trzeba tylko wpierw pokazać, że w koncepcji są jakieś niejasności)

-       Aims and objectives (English): http://mycourse.solent.ac.uk/mod/book/view.php?id=2744&chapterid=1293

Cele mogą być teoretyczne, eksperymentalne, przeglądowe lub aplikacyjne.

-        Cel teoretyczny: np. analiza i wyjaśnienie zjawiska, odpowiednie uzasadnienie tezy.

-        Cele eksperymentalny, to sprawdzenie hipotez badawczych (w tym przypadku te hipotezy należy sformułować w kontekście dotychczasowego stanu badań).

-        Celem przeglądowym jest określenie teorii lub stanu badań w danej dziedzinie w oparciu o literaturę przedmiotu. Na przykład, analiza teorii lub stanu badań, porównanie modeli lub wyników badań.

-        Cel aplikacyjny, to wskazanie możliwości wykorzystania teorii lub wyników badań w tworzeniu strategii i taktyk działania. Uwaga: Realizacja tego celu musi się wiązać z powyższymi celami.

-        W pracy należy realizować wyznaczony cel i nic innego. Proszę unikać pisania o sprawach nie związanych z tematem pracy.

 

Typy celów naukowych (praca może realizować kilka celów, ale ma jeden cel główny):

Badawcze: polegają na zdobywaniu nowych prawd o świecie. Wysiłek uczonego skupiony jest na odkrywaniu faktów, opisywaniu i wyjaśnianiu zjawisk w oparciu o własne lub cudze doświadczenia badawcze i materiały naukowe. Pomyślnymi rezultatami badawczych prac naukowych są odkrycia badawcze. Wyniki prac badawczych stanowią rozwiązanie lub próbę rozwiązania pewnego problemu naukowego w postaci nowych prawd o rzeczywistości, nowych konstrukcji pojęciowych i technicznych. Dzięki nim rozwija się nasza wiedza o świecie.

Koncepcyjne: prace naukowe są ograniczone do wstępnych kroków poprzedzających badania właściwe lub opracowanie materiałów naukowych; także prace myślowe pośrednio ważne i potrzebne dla postępu badań naukowych. Może to być wskazanie nowego problemu naukowego, uzasadnienie potrzeby zaistnienia nowej specjalności naukowej, ułożenie planu badań. Za pracami koncepcyjnymi mogą iść – i powinny – prace badawcze, dokonywane przez tych samych lub innych uczonych.

Metodologiczneto prace nad obmyślaniem, uzasadnianiem i wypróbowywaniem nowych metod, a także nad krytykowaniem i poprawianiem metod już znanych. Praca taka może prowadzić na przykład do stwierdzenia nieprzydatności do określonych celów danej metody. Można by je zaliczyć do prac koncepcyjnych i podobnie jak one stają się ważne dla nauki wtedy, gdy dzięki nim powstają istotne prace badawcze.

Analityczne: są zazwyczaj skupione na ustalaniu i precyzowaniu pojęć naukowych i wyprowadzania z nich implikacji. Charakter analityczny ma wysiłek myślowy nad włączeniem dotychczasowego piśmiennictwa naukowego na danym polu badań do nowego przedsięwzięcia badawczego, w którym istotne jest krytyczne rozprawienie się z dotychczasowymi publikacjami. Prace analityczne dotyczą pojęć, twierdzeń, poglądów, a także materiałów, rzeczy i zjawisk. Analiza pojęć to obszar krytyki naukowej.

Syntetyczne: stanowią efekt składania w spoistą całość wielu szczegółów, wielu prac, wielu wyników badań. Stanowią przeciwieństwo prac analitycznych. Znamienne jest dla nich szukanie związków między wynikami badań szczegółowych i na tym gruncie szukanie uogólnień. Charakter syntezy ma na przykład gromadzenie materiałów do podręczników akademickich i ich pisanie.

Problemowe zawierają nowe zagadnienia, otwierają nowe kierunki badań. Są tworzone przez wybitnych uczonych. Jeżeli jednak zajmują się tylko uzasadnieniem nowych zagadnień lub kierunków badań, to przynależą także do prac koncepcyjnych.

Przyczynkowe: prace polegające na wykonywaniu badań cząstkowych, mających sens jedynie ze względu na większe przedsięwzięcie naukowe. Prace te są wykonywane w obrębie tego przedsięwzięcia, na przykład niejako zlecone przez starszych pracowników naukowych w ramach działalności instytucji naukowej. Większość prac ogłaszanych na łamach czasopism naukowych należy właśnie do tej kategorii. Nazwa jej bierze się od przypuszczenia, że takie prace przyczyniają się do ogólnego postępu badań, a więc i do rozwoju wiedzy naukowej

Teoretyczne: Autor opierając się na faktach już znanych, a więc wynikach swoich lub (częściej) cudzych prac badawczych, w szerokim sensie doświadczalnych, zmierza do ustalenia natury pewnych zjawisk, do logicznego uporządkowania twierdzeń, rozumowań i wniosków. Prace mające cel teoretyczny prowadzą do sformułowania nowych problemów naukowych, do organizacji nowych prac badawczych, a przez to – do nowych odkryć. Dzięki uporządkowaniu w pracy teoretycznej wielu składników wiedzy powstaje teoria naukowa określająca naturę pewnego zjawiska.

Doświadczalne (eksperymentalne)realizowane w sposób eksperymentalny; prowadzą do poznania pewnych prawidłowości w badanych zjawiskach. Nie należy do takich prac prosty opis zaobserwowanego stanu rzeczy.

Więcej (ss. 19-43):  https://www.wsaib.pl/files/biblioteka/zasoby_cyfrowe/Metodologia%20ogolna.pdf

PRZEDMIOT

O CZYM PISZESZ, CO BADASZ?

Aspekt, to jest ta „część” przedmiotu lub problemu, którego dotyczy praca

PROBLEM, TEZA, HIPOTEZY

PYTANIA BADAWCZE

Główna hipoteza naukowa (bywa nazywana tezą)

-       to jakieś ogólne przypuszczenie, które się będzie uzasadniać (np. przez analizę stanu badań), sprawdzać (np. przez badania własne), wskazywać racje jego prawdziwości (np. w drodze analizy literatury przedmiotu, analizy zjawiska) itd. (Jak być może jest?)

-       (Hipo)tezę można wyrażać

- Twierdzeniem (typowa teza): Np. „Podwyższenie wynagrodzenia managerom wyższego szczebla o 10% skutkuje zmniejszeniem ich motywacji do podejmowania ryzyka”, „Czerwone tło stron internetowych powoduje spadek sprzedaży w sklepie internetowym.”

- Klamrą logiczną „Jeżeli… to …,”: Np. „Jeśli wynagrodzenie managerów wyższego szczebla zostanie podwyższone, to zmniejszy się ich motywacja do podejmowania ryzyka”, „Jeżeli w sklepie internetowym zastosowane zostanie czerwone tło dla strony internetowej to spowoduje to spadek sprzedaży w sklepie internetowym”

- Pytaniem (wtedy pytamy o hipotezę) „Czy podwyższenie wynagrodzenia managerom wyższego szczebla o 10% skutkuje zmniejszeniem ich motywacji do podejmowania ryzyka?”, „Czy czerwone tło stron internetowych powoduje spadek sprzedaży w sklepie internetowym?”

-       (Hipo)tezy powinny być formułowane po przeanalizowaniu aktualnego stanu wiedzy. Nie ma sensu formułowanie przypuszczeń bez uprzedniego zapoznania się z dorobkiem nauki w danym zakresie, bo może się okazać, że ktoś już to pytanie zadał lub znalazł na nie odpowiedź i wtedy praca jest niepotrzebna.

-       http://poradnikpisania.pl/prace-dyplomowe/jak-stworzyc-teze-pracy-dyplomowej/

-       http://www.google.com.pr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=3&cad=rja&uact=8&ved=0CCsQFjAC&url=http%3A%2F%2Fbroda.old.rdi.pl%2Fszko%25B3a%2Fseminarium%2FProblem-teza-1a.pdf&ei=Fm-CVJzkBurksASBy4GYCw&usg=AFQjCNGEm_v_E8qzJZ5rrbuJKtL2hpjufQ&bvm=bv.80642063,d.cWc

 

Hipoteza badawcza, to szczegółowa hipoteza naukowa, która ma być sprawdzona w drodze badań własnych. Zwykle jest jakimś uszczegółowieniem hipotezy ogólnej. Zwykle na początku formułuje się hipotezę ogólną, a potem „rozbija się” ją na hipotezy badawcze.

-       http://www.google.com.pr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0CB0QFjAA&url=http%3A%2F%2Fold.ue.poznan.pl%2Fatt%2FDoktoranckie_WZ%2FFazlagic%2FJak_formu__owa___pytania_badawcze_i_hipotezy_badawcze.pdf&ei=rXKCVIHPKsWSsQSs4YL4Cg&usg=AFQjCNEY6wscnAOiNEFM2PZNWAXkXy2Vxg&bvm=bv.80642063,d.cWc

 

Problem badawczy (Czego nie wiemy, a co i dlaczego warto wiedzieć?)

-       Wyraża się pytaniem dotyczącym hipotez badawczych wynikłym z analizy stanu wiedzy na dany temat. Np. W oparciu o analizę literatury przedmiotu sformułowano następującą tezę X, która będzie sprawdzana następującymi metodami….

-       Formułując problem należy ulokować hipotezy badawcze w kontekście stanu wiedzy, powinny one wynikać z dostrzeżenia luk wiedzy lub rozumowaniach innych autorów.

-       Problem badawczy można też ulokować w kontekście jakiejś praktyki, na przykład pokazując, że jego rozwiązanie przyczyni się do usprawnienia działania w jakiejś dziedzinie.

-       http://www.google.com.pr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=11&cad=rja&uact=8&ved=0CBwQFjAAOAo&url=http%3A%2F%2Fwww.uwm.edu.pl%2Fkryminologia%2Fimages%2Fdyplomowa%2F4problemhipoteza.pdf&ei=YHeCVKWCEsu1sATp64DgCg&usg=AFQjCNEoLbF234lATXUEwi6ud5KTL8sH-w&bvm=bv.80642063,d.cWc

 

METODY

W JAKI SPOSÓB CEL MA BYĆ ZREALIZOWANY?

 

Metoda, to sposób realizacji celu pracy, np. ma prowadzić do odpowiedzi na pytanie wyznaczone tematem pracy. Metodę wybiera się ze względu na cel.

Polecam rozdziały początkowe dotyczące metod: Aronson, E., Wilson, T. D., & Akert, R. M. (1997). Psychologia społeczna. Serce i umysł. Poznań: Zysk i S-ka. Pobrano z https://pl.scribd.com/doc/24537941/Aronson-Elliot-Psychologia-spoleczna-Serce-i-umysl

a.      Rozumowania

–       https://pl.wikibooks.org/wiki/Logika_dla_prawnik%C3%B3w

–       http://gostkowski.wdfiles.com/local--files/psychologia-uam/poz9.pdf

b.     Metody ustalania faktów:

–       opis, analiza, metoda fenomenologiczna, hermeneutyczna:

·       http://pracownik.kul.pl/files/12843/public/Metody_uzyteczne_w_pisaniu_prac_teoretycznych_z_pedagogiki.doc

·       http://bazekon.icm.edu.pl/bazekon/element/bwmeta1.element.ekon-element-000169685540

–       dedukcja/indukcja: http://logic.amu.edu.pl/images/e/eb/Naukoznawstwo2.pdf

–       uzasadnianie, dowodzenie: http://www.home.umk.pl/~mwojc/wyklady_Teren/metoda%20naukowa.pdf

–       textual analysis (English): http://www1.cs.columbia.edu/~sbenus/Teaching/APTD/McKee_Ch1.pdf

c.      Metody wyjaśniania (tłumaczenia)

–       wyjaśnianie w ekonomii: http://ue.poznan.pl/data/upload/articles_download/1986/20131010/GORYNIA_Metodologia_9.01.2006.ppt

–       formułowanie hipotezy: http://old.ue.poznan.pl/att/Doktoranckie_WZ/Fazlagic/Jak_formu__owa___pytania_badawcze_i_hipotezy_badawcze.pdf

–       sprawdzanie hipotez (weryfikacja/falsyfikacja): http://keii.ue.wroc.pl/przeglad/Rok%202010/Zeszyt%202-3/2010_57_2-3_082-088.pdf

d.     Jeśli planujesz badania empiryczne – określ ich metodę.

-        http://procesy.ue.wroc.pl/uploads/Nowosielski/Metody%20bada%C5%84%20naukowych%20w%20zarz%C4%85dzaniu%20cz1.pdf

–       http://wydawnictwoptm.pl/blog/wp-content/uploads/2014/01/B.-R.-Kuc-Badania-empiryczne-i-ich-znaczenie.pdf

- Rodzaje badań:

Badania ilościowe:

- http://dzialania-marketingowe.eprace.edu.pl/843,Metody_ilosciowe.html

- http://pbs.pl/x.php/1,135/metody-ilosciowe.html

Badania jakościowe

- http://www.mojasocjologia.pl/badania-jakosciowe-metody-jakosciowe/

–       Niektóre metody prowadzenia badań empirycznych:

·        obserwacja

·        metoda intuicyjna

·        krytyka źródeł

·        metoda ankietowa

·        analiza krytyczna

·        metoda eksperymentalna

·        metoda statystyczna

·        metoda monograficzna

·        metoda indywidualnych przypadków

§        metoda sondażu diagnostycznego

 

e.      Typowe problemy i „pułapki” w badaniach empirycznych:

–       Reprezentatywność próby: http://keii.ue.wroc.pl/przeglad/Rok%202010/Zeszyt%202-3/2010_57_2-3_082-088.pdf

–       Losowość próby: http://keii.ue.wroc.pl/przeglad/Rok%202010/Zeszyt%204/2010_57_4_168-174.pdf

–       Liczebność próby i poziom istotności: http://www.statsoft.pl/portals/0/Downloads/Praktyczne_aspekty_szacowania_liczebnosci_proby.pdf

  

ODNOŚNIKI DO LITERATURY: PRZYPISY I BIBLIOGRAFIA

Z CZYJEJ I JAKIEJ PRACY KORZYSZ?

 

-       Trzeba wybrać jakiś styl i się go trzymać. Odniesienia powinny być znormalizowane (wszystkie w tym samy stylu)

-       Preferowany jest styl oksfordzki/harwardzki lub APA.  Tutaj są szczegółowe zasady systemu APA, który polecam: http://ptbg.org.pl/download/wymogi.pdf lub http://liberilibri.pl/sites/default/files/Standardy%20APA-PL.pdf; In English papers:  https://owl.english.purdue.edu/owl/resource/560/01/

-       Ogólne zasady: http://www.etnologia.uw.edu.pl/zalaczniki/Przypisologia2007.pdf

-       Zachęcam do korzystania z oprogramowania do tworzenia przypisów i bibliografii, np. z wtyczki Zotero: https://www.zotero.org/download/ To łatwe, choć na początku wymaga trochę czasu.

-       Jak szukać pozycji bibliograficznych bez wychodzenia z domu?: http://stanislawkrawczyk.blogspot.com/2015/02/jak-szukac-zrode-do-tekstow-naukowych.html

Cytaty

-        Można cytować pośrednio (ktoś podaje cytat, którego używasz), ale uwaga: Jak cytujesz za kimś, to podaj źródło, z którego pochodzi cytat a potem napisz „cyt. za:” i tu podaj źródło które cytuje (cytowanie bez takiej adnotacji jest błędem): http://sjp.pwn.pl/slowniki/cyt-za.html

-        Nawet, jeśli nie przepisujesz dosłownie tekstu, ale gdy korzystasz z pomysłów, należy to zaznaczyć w przypisie, np. „jak twierdzi X,…” i przypis lub donośnik.

-        Jeśli umieszczasz ilustrację, należy podać autora (jeśli jest podany lub znany) i źródło (podobnie jak w przypisie – patrz wyżej). Jeśli ilustracja pochodzi z Internetu – dodatkowo trzeba podać dokładny adres strony – tak jak w przypisie z Internetu – patrz wyżej.

Bibliografia

-        Na końcu pracy jest bibliografia. Format – jak wyżej – wg standardu. Jeśli przypisy zawierają pełen opis bibliograficzny, bibliografia nie jest konieczna.

-        W opisie bibliograficznym musi być autor i tytuł data, miejsce publikacji, wydawnictwo, czasopismo, ew. strony, na których jest tekst (np. w czasopiśmie).

Odniesienia powinny być znormalizowane (wszystkie w tym samy stylu)

-        Jeśli korzystacie z książek lub czasopism - rok wydania, wydawnictwo, miasto, nr czasopisma, strony itd.

-        Jeśli korzystacie z Internetu, koniecznie trzeba podać autora i tytuł publikacji, trzeba podać dokładny adres strony i datę wizyty na tej stronie. Należy podać dokładny adres strony (nie wystarczy nadstrona lub przeszukiwarka) i datę wizyty. Jak nie ma autora, to tekst jako anonim jest mało wartościowy z naukowego punktu widzenia.

-        W cytatach z Sieci nie zapomnij podać autora, tytułu, portalu, adresu WWW, daty dostępu. Jak nie ma autora, to przynajmniej tytuł i portal, adres WWW i datę dostępu.

-        Jak znalazłeś coś w Internecie, co już zostało gdzie indziej wydrukowane – koniecznie podaj wpierw drukowane źródło publikacji, a potem dopiero dodaj opis strony WWW jw.

STRUKTURA TEKSTU

JAKA JEST KOLEJNOŚĆ ZAGADNIEŃ?

Struktura pracy: http://www.pracamagisterska.net/rozdzial-metodologiczny/

Wstęp

1.     We wstępie należy określić przedmiot, cel, i metodę pracy oraz uzasadnić, dlaczego temat jest wart opracowania.

2.     Wstęp powinien też określić aspekt, czyli ten obszar w przedmiocie badań, którego praca dotyczy. Na przykład, badamy reakcje klientów pod względem (w aspekcie) ich decyzji dotyczących określonego dylematu.

3.     Na końcu wstępu można określić strukturę pracy

Treść

4.     Pojęcia kluczowe należy wprowadzić krótkimi i precyzyjnymi definicjami nominalnymi we wstępie lub rozdziałach.

5.     Mile widziane wprowadzenie o stanie badań teoretycznych i empirycznych w temacie – jakie są najważniejsze rozwiązania i badania, kto i co o tym pisał, na czym polegały  badania, jakie wyciągnięto wnioski. Czasem wystarczy tylko wspomnieć autorów, teorie i badania, czasem trzeba też streścić poglądy, modele, opisać badania i ich wyniki. Ważne, żeby odwoływać się do prac i autorów najwyżej cenionych w danej dziedzinie wiedzy, więc na przykład jeśli danym problem zajmował się i Platon, należy przede wszystkim wspomnieć Platona, a potem innych autorów.

6.     Proszę w każdym przypadku rozważyć różne aspekty zagadnienia – definicje przedmiotu analiz lub badań, stanowiska, stan prawny, kontekst kulturowy i społeczny zagadnienia – o ile wiążą się z tematem pracy.

7.     Określ źródła wiedzy. Źródło informacji jest nie mniej ważne od samej informacji (informacja o źródle informacji, to ważna informacja).

-        Jak twierdzisz za kimś – wskaż, kto tak twierdzi, gdzie (publikacja, wykład, program TV – kiedy, jaki iin. itp.) i podaj uzasadnienie przez niego podane.

-        Jeśli referujesz stan wiedzy empirycznej – opisz badania (próba, metoda), wskaż źródło i kto te badania wykonał, kiedy, jak, co uzyskał.

-        Jeśli referujesz koncepcje i teorie – wskaż pomysłodawcę, autora/ów, do realizacji jakich zadań koncepcja lub teoria została utworzona.

8.     Uzasadniaj. Proszę w miarę możliwości unikać głoszenia twierdzeń bez odpowiedniego ich uzasadnienia (z wyjątkiem tego, co należy do wiedzy powszechnej), więc tego, że trójkąt ma trzy kąty nie musisz uzasadniać, ale wymaga uzasadnienia na przykład postulat jakiejś zmiany w sposobie zarządzania organizacją.

-        Ilekroć twierdzisz coś, co może budzić wątpliwości – podaj uzasadnienie. To może być jest trudne, ale na tym między innymi polega praca naukowa.

-        Jeśli nie znasz uzasadnienia, to też jakaś informacja. Wtedy twierdzisz coś, ale nie znasz uzasadnienia – np. stawiasz hipotezę wyjaśniającą, proponujesz wyjaśnienie. Masz prawo do snucia przypuszczeń, ale należy je sygnalizować. Na przykład „Można wyjaśnić koła w zbożu lądowaniem statku kosmicznego obcej cywilizacji, ale jest to jedno z wchodzących w grę wyjaśnień, które nie zostały potwierdzone empirycznie”

-        Jak coś twierdzisz, to rozważ też twierdzenie przeciwne, wskaż, kto uważa inaczej i podaj źródła.

-        Uzasadnienie to na przykład:

a.      wskazanie badań empirycznych (trzeba je opisać i podać źródło, gdzie są opisane), trzeba też wskazać ograniczenie uogólnień płynących z badań, bo te zwykle są prawdopodobne (w jakim stopniu?), odnoszą się do przebadanej populacji (jakiej?), mają wyjątki (jakie?) itp.

b.     analiza logiczna (np. twierdzę, że to jest błąd logiczny i pokazuję, że tak jest)

c.      odwołanie się do oczywistości, do doświadczenia bezpośredniego (metoda fenomenologiczna); tą metodą należy się posługiwać bardzo ostrożnie i starannie, bo nie wszystko, co wydaje się Ci oczywiste, jest oczywiste dla innych

d.     powołanie się na opinię wiarygodnego autorytetu (to najmniej cenione, choć dopuszczalne w nauce uzasadnienie; trzeba podać racje za wiarygodnością autorytetu w danej sprawie)

e.      hipotezy można uzasadniać przez pokazanie, że dobrze wyjaśniają, nie wchodzą z sprzeczność z twierdzeniami uznanymi za uzasadnione i nie ma innej hipotezy spełniającej powyższe warunki (trzeba rozważyć hipotezy koherencyjne)

9.     Należy wyjść poza literaturę podręcznikową. Sięgaj do źródeł.

10.  W pracach dotyczących kejsów: Opisz jak najdokładniej, gdzie znalazłe/ przykład (np. jeśli to książka, do podaj dokładny opis bibliograficzny, z podaniem strony; jeśli to TV, radio, Internet, to dokładna informacja, kto mówił, kiedy, w jakim programie; jeśli w sieci, to jak wyżej, plus WWW i data odwiedzin).

Zakończenie

W zakończeniu trzeba przypomnieć, jaki cel miała praca, powiedzieć, jak cel został osiągnięty, czego nie udało się zrobić i wskazać perspektywy badawcze otwarte pracą (jakie problemy się ujawniły w pracy). Pracę należy krótko streścić.

STRONA STARTOWAKONTAKT